Tìm kiếm
Trang chủ Góp Ý Liên Hệ a a
Hoạt động của đơn vị

Biển đảo Việt Nam
Giới thiệu đơn vị
Cải cách hành chính
Xét tuyển viên chức
Văn bản chuyên ngành
Tin tức chuyên ngành
Xúc tiến nông nghiệp
Hội chợ-Hội thi giống
Chuyển giao KHKT
Mô hình kinh nghiệm
Tư liệu nghiên cứu
Chuyển dịch CCSXNN
Cơ sở sản xuất giống
Khắc phục sự cố khi sản xuất sữa thấp

Mức sản xuất kỳ vọng

1. Sản lượng sữa trung bình /ngày của bò sữa giống Holstein với chế độ dinh dưỡng và quản lý thức ăn dinh dưỡng hợp lý phải đạt được tối thiểu 60 pound (27,22 kg) sữa quy 4% mỡ. Với hế độ dinh dưỡng và quản lý thức ăn tốt thì năng suất là  =>70-80 pound (31,75 – 36,3 kg) sữa quy 4% mỡ*.

2. Năng suất đỉnh ở bò đẻ lứa 1 thường cao hơn trung bình cả chu kỳ là 7-14 pound (3,18-6,35 kg). Mức chênh này ở bò đẻ lứa 2 là 15-30 pound (6,8-13,6 kg). Và sự khác biệt lớn hơn ở các lứa sau. Năng suất đỉnh thường xẩy ra sau đẻ 5-10 tuần. Nếu cho bò dùng hormon sinh trưởng bò (BST) sữa có thể tăng cao từ ngày 60  đến ngày 150 và đạt đỉnh cao vào ngày 90 sau khi đẻ .

3. Sau khi đạt đỉnh điểm, sữa sẽ giảm 10-15% / tháng. Những nếu ăn uống tốt, mức giảm sẽ ít hơn. Cuối chu kỳ sữa năng suất có thể giảm 12 -20%. Biểu đồ tiết sữa có thể được sử dụng để xác định sự thay đổi theo dự kiến.

Thời gian cho sữa bình thường là 290 đến 310 ngày và trung bình là 296 ngày. Chu kỳ sữa được xem là ngắn khi ít hơn 270 ngày.

Đỉnh sữa thấp

1. Hãy đánh giá tình trạng viêm vú lâm sàng hoặc cận lâm sàng của đàn bò. Kiểm tra các mẫu sữa riêng rẽ của từng con bò một bằng kiểm định viêm vú kiểu California (CMT)  hoặc kiểu “Số tế bào soma cá thể theo phương pháp của Hội Cải tiến Bò sữa (DHIA-SCC). Số tế bào soma trung bình nên dưới 300.000. <=10% số bò trong đàn nên có hệ số CMT là +2 hoặc cao hơn nếu tính trên chỉ số tổng hợp 4 nuốm hoặc +3 nếu tính trên mẫu từ một hoặc nhiều nuốm. Ít nhất 70% số bò được xét nghiệm về tế bào soma bằn “chương trình đếm tế bào soma” cần đạt điểm số tuyến tính là 1 và 2 **. Sức khoẻ phần cuối của nuốm vú có thể là vấn đề nếu có hơn 20% số núm vú bị ăn mòn, vết đứt, hoặc vết loét. Hãy kiểm tra cả hệ thống vắt sữa và kỹ thuật vắt sữa. Nuôi cấy mẫu sữa và kiểm tra độ nhạy cảm  khi cần thiết. Thiết lập các phương pháp điều trị trước và sau khi nhúng vú (pre và post-dig)  vào các dung dịch khử trùng và các biện pháp điều trị bò cạn sữa thông thường với các dược phẩm được khuyến cáo. Các thông số dinh dưỡng cần kiểm tra là hàm lượng protein, kẽm, selenium và vitamin A và E. Kiểm tra  khẩu phần ăn hoặc thức ăn về nấm mốc và mycotoxin.

2. Cho ăn không đủ thức ăn hạt có thể làm giảm sản lượng sữa đỉnh.  Hãy tăng dần lượng ngũ cốc từ khoảng 1% trọng lượng cơ thể lên 2% sau đẻ 2 tuần.

3. Các biến chứng xung quanh thời gian động dục trở lại, ví dụ như viêm vú, viêm tủy, bệnh ketosis và lệch dạ cỏ có thể ảnh hưởng đến đỉnh sữa. Chế độ dinh dưỡng bò cạn sữa không thích hợp, đặc biệt là trong giai đoạn cận đẻ, có thể có ảnh hưởng. Hãy kiểm tra chế độ dinh dưỡng và thực hành cho ăn chuyển tiếp cẩn thận, cũng như giai đoạn cạn sữa ban đầu.

4. Các vấn đề về chân móng tổn thương, tổn thương phổi do viêm phổi hoặc bệnh phổi, và hậu quả bệnh đường ruột do viêm ruột nặng hoặc bệnh ký sinh trùng có thể làm giảm lượng sữa đỉnh.

5. Bò cần nhận đủ lượng vật chất khô từ thức ăn thô và chất xơ hữu hiệu để duy trì chức năng dạ cỏ bình thường và sản xuất sữa. Lượng vật chất khô cho bò ít nhất = 1,4% trọng lượng cơ thể của nó. Lượng thức ăn thô xanh và tổng lượng chất xơ trung tính nên được duy trì ở mức tối thiểu là 0,80% và 1,20% trọng lượng cơ thể.

1. Thiếu hụt dinh dưỡng nghiêm trọng hoặc sự mất cân bằng về năng lượng, protein, canxi, photpho, magiê, lưu huỳnh và muối có thể góp phần làm giảm lượng sữa đỉnh.

2. Nếu bò bị thiếu máu trầm trọng hoặc kéo dài thì sản xuất sữa có thể bị ảnh hưởng bất lợi. Nguyên nhân thiếu máu có thể là sự thiếu hụt protein, sắt, đồng, cobalt, hoặc selenium. Ký sinh nội / ngoại có thể gây thiếu máu nghiêm trọng.

3. Béo quá ở cuối chu kỳ sữa hoặc cạn sữa cũng có thể làm giảm mức ăn của bò thời kỳ sau đẻ. Nó cũng có thể làm tăng tỷ lệ mắc các vấn đề chuyển hóa lúc đẻ, đặc biệt là bệnh ketosis.

4. Thiếu nước uống hoặc chất lượng nước không đảm bảo có thể ảnh hưởng đến sản xuất sữa. Hãy kiểm tra lại vấn đề này.

5. Mật độ nuôi quá mức ở hệ thống chuồn free-stall có thể giảm mức sản xuất sữa. Nếu bò đứng quá lâu, có thể gây căng thẳng mỏi mệt cho nó và có thể ảnh hưởng đến sản xuất sữa.

6. Điện áp sồi sụt cần được kiểm tra khi các yếu tố khác xuất hiện không bình thường.

7. Kiểm tra hồ sơ để xem liệu bò cạn sữa có đủ thời gian cạn 7-8 tuần.

Sữa không ra và sữa thừa

Ký sinh trùng nghiêm trọng là nguyên nhân phổ biến nhất cho đàn bò đặc biệt là bò cái tơ thứ 1 và thứ hai. Vệ sinh và phòng ngừa nhiễm bẩn là biện pháp kiểm soát tốt nhất. Các triệu chứng khác thường xảy ra với vấn đề này là phân lỏng và bê nhỏ con.

Hãy kiểm tra khẩu phần ăn trước và sau khi đẻ liệu có thiếu canxi hoặc protein.

Viêm vú lâm sàng hoặc cận lâm sàng lan rộng có thể là nguyên nhân, đặc biệt nếu gây ra bởi các sinh vật gây nội độc tố.

Các vấn đề về nội tiết đôi khi có thể gây ra các vấn đề cho cá nhân con bò, đặc biệt là ở bò con so. Nạo phá thai hoặc sinh non trước khi trưởng thành cũng có thể liên đới.

Sự căng thẳng quá mức từ các vấn đề sinh đẻ, đau chân móng, và nhiễm trùng có thể khiến một số con tiết sữa 10- 40 pounds /ngày (4,5 – 18 kg).

Độc tính từ chất florua, các hóa chất khác và các chất gây độc có thể làm giảm đáng kể dòng sữa lúc đẻ và đôi khi gây bê đẻ ra nhỏ con hơn.

Suy giảm sản lượng sữa quá nhiều

Tỉ lệ bệnh viêm vú cận lâm sàng hoặc lâm sàng cao là nguyên nhân thường gặp nhất gây giảm sữa quá mức. Sự suy giảm đột ngột có thể diễn ra khá bất ngờ hoặc lại từ từ - tùy thuộc vào các yếu tố khác nhau.

Ăn phải cỏ dại độc hại, độc tố mycotoxin hoặc bất kỳ vật nào có thể làm giảm đáng kể lượng sự thu nhận chất khô của bò đều có thể gây ra sự sụt giảm sữa đột ngột và nhiều. Bò ở các chu kỳ sữa đầu thường bị ảnh hưởng nhất. Thức ăn hoặc vật phẩm có thể là thủ phạm là cỏ dại độc hại như cây dương xỉ, hạt dẻ, táo, khí hố ủ chua, hàm lượng nitơ không đạm cao (tức là urê) trong hỗn hợp thức ăn tinh và mycotoxin trong thức ăn gia súc hoặc ngũ cốc.

Việc ăn quá nhiều ngũ cốc và / hoặc quá nhiều chất béo, tinh bột và carbohydrate phi cấu trúc trong khẩu phần có thể làm ảnh hưởng đến chức năng của dạ cỏ và sự trao đổi chất. Thức ăn tinh nên được giới hạn đến tối đa là 2,5% trọng lượng cơ thể đối với hầu hết các loại bò. Vật chất khô thức ăn tinh không vượt quá 55-60% tổng vật chất khô của khẩu phần ở năng suất sữa đỉnh cao (> 80 pound sữa – 36 kg) và 40-50%  ở năng suất trung bình (<70 pound sữa 31,5 kg).

Trong một số trường hợp hiếm hoi, thiếu vitamin B12 có thể là nguyên nhân, đặc biệt ở những bò cái có năng suất cao đã cạn kiệt dự trữ trong gan. Tiêm cho bò 1- 6 mg vitamin B12  sẽ có đáp ứng từ bò trong 5 đến 10 ngày.

Thức ăn thiếu hụt hoặc mất cân bằng cũng có thể là nguồn gốc có thể dẫn đến việc giảm sữa quá nhiều. Hãy đánh giá khẩu phần và kiểm tra thức ăn của bò có thể giúp xác định vấn đề. Đối với đàn nuôi bằng khẩu phần ăn hỗn hợp toàn phần (TMR), thức ăn phải được lấy mẫu và phân tích. Các chỉ thành phần cần được đưa vào tiêu chuẩn phân tích là chất đạm hòa tan, chất béo, tro và chất xơ tẩy rửa trung tính (neutral detergent fiber) – NDF).

Các vấn đề về nhiễm trùng và / hoặc bệnh tật có thể làm giảm đột ngột sản xuất. Bò có vấn đề lây nhiễm thường bị sốt và có nhiệt độ trên 103°F (39,4oC). Sự xuất hiện đột ngột của tiêu chảy do vius (BVD), salmonella, chứng lỵ mùa đông, và các chứng bệnh khác cũng có thể gây ra sự giảm sữa đột ngột.

Thiếu nước uống do hệ thống hoặc vấn đề chất lượng có thể là một nguyên nhân tiềm ẩn.

Các vấn đề có thể xảy ra khi bò được cho ăn không đúng cách sau khi đạt sữa đỉnh hoặc vào cuối chu kỳ sữa, đặc biệt ở những đàn bò cho ăn các hỗn hợp hỗn hợp (TMR) đa nhóm. Giảm sữa đột ngột thường xảy ra khi có sự khác biệt từ 10 đến 15% trong vật chất khô ở thức ăn tinh giữa các khẩu phần.

Chu kỳ sữa ngắn

Sự tích chất béo có thể đối lập với việc sản xuất sữa ở những con bò béo quá mức. Vấn đề này thường xảy ra khi bò được ăn quá nhiều ở giữa và cuối chu kỳ sữa. Khẩu phần nên được cân đối đúng giảm năng lượng và protein nhằm giảm bớt tình trạng éo quá mức của bò trong những giai đoạn này.

Bò được cho ăn mức thấp, đặc biệt là năng lượng và khẩu phần không cân đối, là nguyên nhân chính dẫn đến đàn bò được cho ăn không đủ. Sữa giảm thường thường đi đôi với các sự cố này.

Sữa không được lấy (vắt) ra hết do cung cách vắt sữa không đúng có thể góp phần làm cho các đỉnh sữa thấp hoặc làm ngắn chu kỳ sữa. Vấn đề có thể xảy ra khi máy vắt sữa được đưa vào quá sớm hoặc quá muộn sau khi các thao tác chuẩn bị vắt đã được làm xong. Ta cần vắt sữa ngay sau khi chuẩn bị vắt xong 0,5 đến 2 phút. Hệ thống vắt sữa hoạt động không đủ, nên thời gian vắt sữa quá 6 phút cho mỗi con bò, nên đây có thể là một vấn đề. Rút bỏ máy vắt sữa khi vẫn còn sữa và như thế có thể để sót lại khoảng một pin (0,473 lít) sữa trong vú và hậu quả là lần vắt sau sẽ ít sữa đi. Việc sử dụng trái phép các cổng nhà chờ vắt sữa (crow gate)  và mát điện (stray voltage) có thể dẫn đến các đỉnh sữa thấp hoặc chu kỳ sữa ngắn.

Tỷ lệ viêm vú ở lâm sàng hoặc cận lâm sàng cao có thể làm ngắn chu kỳ sữa.

Một nguyên nhân lớn gây ra các vấn đề cho các con bò cụ thể là tiết sữa kém. Một số con cần được kích thích lần 2 để tiết sữa hoàn toàn. Các vấn đề về tâm lý do các sự cố gây phiền nhiễu, như tiêm thuốc và chảy máu trong thời gian vắt sữa, có thể ngăn cản sự tiết sữa. Điện thế phai, núm vú đau, và cực đại trong chân không máy vắt cũng có thể là vấn đề.

Có thể do yếu tố di truyền đối với chu kỳ sữa ngắn.

*Ghi chú: năng sữa quy mỡ 4%:

Lượng sữa quy mỡ 4,0% = 0,4 x sản lượng sữa + 15 x sản lượng mỡ (thường dùng cho bò sữa lai);

Lượng sữa quy mỡ 3,5% = 0,35 x sản lượng sữa + 18,75 x sản lượng mỡ (thường dùng cho bò sữa chuyên dụng như Holstein Friz);

** Ghi chú: Điểm tuyến tính: Điểm 1 và 2 tương ứng với số tế bào soma là 25 000 và 50000 – và sữa chưa bị mất vì mức độ viêm vú này.Mức điểm cao nhất là 9. Xem: DHIA Quantitative scoring

http://cal.vet.upenn.edu/projects/fieldservice/Dairy/dhia.htm

Võ Văn Sự dịch. Nguồn Troubleshooting Problems with Low Milk Production. AUGUST 14, 2017.

https://extension.psu.edu/troubleshooting-problems-with-low-milk-production

Nguồn Viện Chăn nuôi

Các tin liên quan
Tin nổi bật a

Số 4A181 Thanh Niên, ấp 4, xã Phạm Văn Hai, huyện Bình Chánh, TP HCM
Tel: 02.837.685.374;      Fax: 02.837.685.374

Email: ttqlkdg.snn@tphcm.gov.vn
@Copyright 2017 TTGCTVNTS, All right reserved